Cảnh báo nguy cơ thị trường logistics Việt rơi vào doanh nghiệp ngoại

Cảnh báo nguy cơ thị trường logistics Việt rơi vào doanh nghiệp ngoại

10/05/2021 0 Tôn Diễm 425
5 phút, 47 giây để đọc.

Ở Việt Nam, dịch vụ logistics là ngành có tiềm năng phát triển rất lớn, có vai trò quan trọng. Đặc biêt là trong bối cảnh nước ta hội nhập sâu rộng như hiện nay. Tuy nhiên, hiện nay một số nơi các hoạt động logistics bị ngưng trệ vì ảnh hưởng nghiêm trọng bởi dịch COVID-19. Một số phân khúc của logistics về phục vụ thương mại điện tử lại trở nên quá tải bởi số lượng người mua hàng cũng như đơn giao hàng tại nhà tăng đột biến.

Đặc biệt, hiện thị phần logistics nằm trong tay doanh nghiệp ngoại chiếm đến 80%. Đây là con số lớn, nguy cơ sẽ mất luôn phần còn lại nếu các công ty Việt Nam không sớm chuyển đổi số. Đây là cảnh báo được nêu ra tại hội thảo phát triển thị trường logistics cho doanh nghiệp Việt diễn ra ngày 20/4.

Các vướng mắc tồn tại trong thị trường logistics Việt Nam

Chi phí dịch vụ logistics cao

Thị trường logistics tại Việt Nam đang gặp không ít nút thắt

Báo cáo về Chỉ số logistics thị trường mới nổi 2021 của Agility cho biết, Việt Nam tăng 3 bậc. Chiếm vị trí thứ 8 trong bảng xếp hạng tăng trưởng ngành logistic toàn cầu. Dựa trên kỳ vọng vào vaccine ngừa Covid-19, cầu cung ứng hàng hoá tăng trở lại. Agility dự báo, Việt Nam sẽ nằm trong top có tốc độ tăng trưởng logistic cao nhất.

Tuy nhiên, theo các chyên gia, thị trường logistics tại Việt Nam đang gặp không ít nút thắt. Ông Đào Trọng Khoa – Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) cho rằng, chi phí logistics của Việt Nam còn cao. Chiếm khoảng hơn 20% GDP. Trong khi đó, mức trung bình thế giới là 11% GDP.

Ông Khoa dẫn chứng, chi phí vận tải hiện chiếm khoảng 59% trong chi phí logistics tại Việt Nam. Chi phí này đang chiếm 30-40% trong cơ cấu giá thành sản phẩm. Trong khi các nước là 15%. Điều này đã làm giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt. Hơn nữa, tỷ lệ giao hàng không thành công khá cao, khoảng 10%. Do đó đẩy chi phí doanh nghiệp logistics tăng thêm do phát sinh chi phí lưu kho, kiểm đếm…

Thị phần logistics của doanh nghiệp trong nước thấp

Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh phát biểu tại hội thảo về logistics

Sự phân mảnh, thiếu liên kết giữa các doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics cũng là điểm yếu đáng kể. Bởi trong thị trường cung cấp dịch vụ của Việt Nam có sự cạnh tranh gay gắt. Hơn nữa có đến 80% là nằm trong tay doanh nghiệp ngoại. Các mô hình vận chuyển, dịch vụ logistic theo phương thức truyền thống đã trở nên “già cỗi”. Trong vận tải hàng hóa, doanh nghiệp logistics trong nước mới được khách hàng thuê vận chuyển tới cảng nội địa; sau cảng là do doanh nghiệp nước ngoài quyết định đơn vị vận chuyển.

Vì thế, “ở cả chiều mua và bán, doanh nghiệp logistics trong nước đều hạn chế về sân chơi”. Thứ trưởng Công Thương Trần Quốc Khánh nhận xét.

Với 20% thị phần logistics do các doanh nghiệp trong nước nắm giữ. Còn lại 80% dòng chảy hàng hoá lĩnh vực này thuộc về các “tay chơi ngoại”. Ông Trần Trung Hưng – Tổng giám đốc Viettel Post cảnh báo, nếu không có sự thay đổi, không chuyển đổi số, doanh nghiệp logistics sẽ mất sức cạnh tranh, mất dần thị phần. “Nếu không thay đổi, ngay 20% thị phần ít ỏi doanh nghiệp Việt đang có cũng sẽ “tuột khỏi tay”, ông nói.

Nhận thức chuyển đổi số còn gặp lúng túng, trở ngại

Hội thảo phát triển thị trường logistics cho doanh nghiệp Việt

Cạnh tranh khốc liệt ở cả chiều mua, bán. Chính vì vậy buộc các doanh nghiệp logistics trong nước phải chuyển đổi công nghệ, liên kết, hình thành các mạng lưới quy mô lớn có năng lực dẫn dắt thị trường. Khi đó mới dễ dàng vượt qua thách thức cạnh tranh với các “đại gia” logistics quốc tế.

Tính toán của một doanh nghiệp cung cấp nền tảng số trong lĩnh vực này cho thấy, ứng dụng công nghệ chuyển đổi số sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hiệu quả, giảm chi phí 30%. “Đầu tư cho công nghệ là bài toán sống còn của mỗi doanh nghiệp logistics. Đó cũng là đầu tư cho tương lai”, ông Đỗ Huy Bình – Tổng giám đốc Smartlock nhìn nhận.

Nhưng ngay cả khi nhận thức được việc cần chuyển đổi, thì bản thân các doanh nghiệp logistics trong nước cũng gặp lúng túng, trở ngại.

Ông Khoa cho hay, phần lớn hội viên của VLA là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Do đó, thiếu vốn đầu tư. Họ cũng gặp khó khăn trong lựa chọn công nghệ phù hợp. Đa phần chỉ dùng các giải pháp đơn lẻ. Khoảng 40% ứng dụng công nghệ đang được sử dụng tại các doanh nghiệp logistics là ứng dụng cơ bản. Ví dụ như quản lý giao nhận quốc tế, quản lý kho hàng, vận tải, trao đổi dữ liệu điện tử, khai báo hải quan… Trong khi dịch vụ logistics thường hoạt động theo chuỗi.

“Lộ trình chuyển đổi số ở mỗi doanh nghiệp logistics cần theo kế hoạch bài bản, dài hạn. Việc lựa chọn mô hình, nền tảng số nào để chuyển đổi cũng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng”, ông nói.

Khuyến nghị cho thị trường logistics Việt Nam

Khuyến nghị cho thị trường logistics Việt Nam

Các chuyên gia khuyến nghị, Chính phủ cần có chính sách khuyến khích chuyển đổi số; hỗ trợ vốn vay và lãi vay ưu đãi cho các doanh nghiệp chuyển đổi số và các startup về giải pháp công nghệ số. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp logistics có thể mua hoặc thuê giải pháp từ các doanh nghiệp cung cấp phần mềm khi chưa có đủ khả năng tài chính.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Quang Trung – Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam cho rằng, ngoài công nghệ, mối liên kết 3 bên gồm doanh nghiệp vận tải, kho/cảng và chính quyền, cơ quan quản lý cũng cần được đẩy mạnh. Tạo thành chuỗi kết nối chuyên chở hàng hoá trên nền tảng hạ tầng sẵn có. “Trên nền tảng con người, hạ tầng và công nghệ thì sự phân mảnh trong lĩnh vực logistics sẽ được khắc phục”

“Việc đẩy mạnh liên kết giữa các doanh nghiệp logistics với nhau, giữa doanh nghiệp logistics và doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sẽ thúc đẩy sự chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm. Đồng thời tạo dựng niềm tin giữa các doanh nghiệp. Qua đó có thể hình thành mạng lưới các doanh nghiệp lớn, có năng lực dẫn dắt thị trường. Cơ quan quản lý nhà nước sẽ luôn đồng hành cùng các doanh nghiệp.

Nguồn: vnexpress.net